NTFU, KNWU en VeiligheidNL bundelen krachten om fietsongevallen te voorkomen

dinsdag 13 augustus 2024

Wielrennen, mountainbiken of gravelbiken is gezond. Maar de ongevallencijfers laten ook een keerzijde zien. Als het misgaat, is het letsel vaak ernstig. De NTFU, KNWU en het kenniscentrum letselpreventie VeiligheidNL gaan daarom samenwerken om fietsongevallen te voorkomen.

De wielersport is populair. Steeds meer mensen wielrennen, mountainbiken of gravelbiken: ruim 900.000 om precies te zijn. Dat komt naar voren uit onderzoek van wielersportbond NTFU in samenwerking met Ipsos. Dat is mooi, want fietsen is goed voor onze fysieke en mentale gezondheid. Maar fietsen op een racefiets, mountainbike of gravelbike vraagt andere vaardigheden dan op een gewone fiets. Net als fietsen over een mountainbikeroute of fietsen in een groep. Een hobbelige weg of nat wegdek kan voor een hoger risico op valpartijen of andere ongevallen zorgen. 

De juiste fietstechnieken

  
VeiligheidNL analyseerde dat risico op ongevallen van alle sporten. Het kenniscentrum letselpreventie trok daarvoor het aantal sporturen gelijk naar 1.000. Om vervolgens het aantal bezoeken aan een spoedeisende hulp (SEH) per 1.000 sporturen te vergelijken. Bij deze analyse van de letselcijfers uit 2022 kwam naar voren dat mountainbiken voor het hoogste bezoeken aan een spoedeisende hulp zorgen. Wielrennen staat op de 4e plek. 92 procent van deze bezoeken komt door een val van de fiets. Dit soort ongevallen en blessures zorgen vaak voor langdurig sportverzuim of zelfs permanent sportuitval. Daarnaast leiden ze tot hoge zorgkosten en werkverzuimkosten.

Erik Tolboom, manager partnerships bij NTFU: "De meeste wielersporters die op de SEH belandden, zijn gevallen zonder botsing, bijvoorbeeld door niet goed opletten. Voor een belangrijk deel kun je zelf zo'n ongeval voorkomen. Zorg dus dat je de fietstechnieken goed onder de knie hebt, bijvoorbeeld door een techniektraining als Start2Bike te volgen. Wielrennen, mountainbiken en gravelbiken is echt wat anders dan gewoon fietsen. Op mountainbikeroutes vertellen tegenwoordig ook kleurcodebordjes hoe makkelijk of moeilijk de route is. Zo kun je dus beter inschatten of de route past bij je fietsvaardigheden."

Letselpreventie noodzakelijk

 
Cijfers van SEH-bezoeken en trends in ernstig letsel benadrukken het belang van extra aandacht voor veiligheid tijdens het mountainbiken en wielrennen. De NTFU, VeiligheidNL en KNWU willen daarom via aanvullend onderzoek inzicht krijgen in wat er gebeurt voorafgaand en tijdens een fietsongeval ook bij ongeorganiseerde sportieve fietsers. Door onder andere data te verzamelen bij wedstrijden, toertochten en clubritten, en ook van het gewone zondagse ritje. Denk hierbij aan een verbeterde inventarisatie van valpartijen, ongelukken, de aanleiding van de val en het verloop van herstel en nazorg.

Victor Zuidema, programmamanager sportblessurepreventie bij VeiligheidNL: "Van de 900.000 sportieve fietsers is iets meer dan 10% lid van een club. Samen met de KNWU en de NTFU hebben we daarom het gezamenlijke doel gesteld om ons ook te gaan richten op de ongeorganiseerde sportieve fietser. Om beter zicht te krijgen op de toedracht van letsels die zij oplopen en welk handelingsperspectief we ze kunnen geven om zo het risico op letsels te verkleinen. En we onderzoeken hierbij ook hóe we die groep kunnen bereiken.'

Henk van Beusekom, manager clubsupport en fietsstimulering bij de KNWU: "Wij willen meer inzicht hebben in waardoor renners vallen en wat de gevolgen zijn. Op basis van deze feiten kunnen we kijken welke interventies er nodig zijn om het veiliger te maken."

Relatief minder hoofd- en hersenletsel

 
Ruim de helft van de wielrenners en mountainbikers op de SEH heeft een botbreuk, vooral een gebroken schouder of sleutelbeen. Hoofd- en hersenletsel volgt daarna. Het dragen van een fietshelm is voor wielrenners, mountainbikers en gravelbikers heel normaal. Dat is ook terug te zien in de ongevallencijfers. Uit fietsonderzoek* van VeiligheidNL komt naar voren dat een zeer groot deel van de wielrenners en mountainbikers die een SEH bezochten na een ongeval een helm droeg. Van de behandelde wielersporters, droeg 79% van wielrenners en 69% van de mountainbikers een helm ten tijde van het ongeval. Bij andere fietsslachtoffers ligt dat een stuk lager, slechts één op de vijf droeg een fietshelm ten tijde van het ongeval. 

De kans op hersenletsel was één derde lager en de kans op hoofdletsel was ruim twee derde lager (-62%) wanneer slachtoffers een helm droegen tijdens het fietsongeval, ten opzichte van slachtoffers die geen helm droegen. Een goed voorbeeld van een effectieve preventiestrategie.

Misschien ook interessant...

Kleurcode, Veiligheid

Mountainbiken steeds populairder: voorkom blessures met training en kleurcodes

Het aantal sportblessures in Nederland is in 2024 met zo'n 300.000 gevallen gestegen. Dat meldt kenniscentrum VeiligheidNL. Naar schatting 4,6 miljoen mensen liepen gezamenlijk 5,6 miljoen blessures op.

Verenigingen

Met de wind in de rug: zo ondersteunde de NTFU verenigingen in 2024

De wielervereniging is al jaar en dag een belangrijke pijler voor de fietssport. Daarom zetten we bij de NTFU in 2024 weer mooie stappen in de ontwikkeling van onze producten en diensten, speciaal voor clubs, trailcrews en bestuursleden. Met als doel: hun taak zo eenvoudig mogelijk te maken. Persoonlijk contact en een-op-een begeleiding van vrijwilligers vinden we daarbij belangrijk.
 

Meer ruimte voor de fiets

NTFU maakt zich met NOCNSF bij Tweede Kamer-verkiezingen sterk voor meer ruimte voor de fiets

Naast het ondersteunen van clubs, tochten en trailcrews en opleiden van wegkapiteins, behartigt de NTFU ook de belangen van wielrenners, mountainbikers en gravelbikers bij de politiek. In de aanloop naar de Tweede Kamer-verkiezingen van 22 november vraagt NTFU met hulp van NOC*NSF bij politieke partijen meer aandacht te hebben voor ruimte voor de fietser.

Trailcrews, Trailfund

Van kuilenpad naar flowtrail met het NTFU Bosch eBike Systems Trailfund

De vijfde ronde van het NTFU Bosch eBike Systems Trailfund gaat naar drie trailcrews die materiaal nodig hebben om de mountainbikeroutes te onderhouden. Het gaat om zand om kuilen te dichten en hout om wallrides en vlonders te vernieuwen.

Kleurcode

NTFU kleurt MTB-routes veilig

Om MTB-routes veiliger te maken, introduceert wielersportbond NTFU een kleurensysteem. Net als op de skipistes, geeft elke kleur de moeilijkheidsgraad van de route aan. De MTB-routes in Twente hebben de primeur: de eerste bordjes hangen bij Het Hulsbeek in Oldenzaal.

Tweede editie van Week van de Wielervereniging

Na een succesvolle eerste editie in het voorjaar, biedt de NTFU eind september opnieuw de Week van de Wielervereniging aan. In deze week staat het versterken van verenigingen centraal. Bestuursleden van wielerverenigingen kunnen zes interessante workshops volgen.

Zet fietsen op de politieke agenda in aanloop naar de Gemeenteraadsverkiezingen

Op 16 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. De gemeente is cruciaal voor het sportbeleid. Van de ruim twee miljard euro die overheid jaarlijks uitgeeft aan sport, komt 1,5 miljard van de gemeenten. Als sport- en beweegsector gaan we voor een prominente plek op de politieke agenda. Elke geïnvesteerde euro in sport en bewegen levert namelijk minimaal 2,5 euro aan maatschappelijk rendement op. Investeren in sport en bewegen is dus investeren in een gezonde en energieke gemeente.

Checklist: Behoorlijk bestuur van je vereniging

Op 1 juli 2021 ging de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen (WBTR) van kracht. De afgelopen maanden bereidden we de NTFU-verenigingen al voor op deze nieuwe wet met veel informatie en praktische handvatten. Een belangrijk onderdeel van de nieuwe wet heeft te maken met de aansprakelijkheid bij een faillissement van de vereniging. Iedere bestuurder wordt dan namelijk hoofdelijk aansprakelijk gesteld, indien het bestuur zijn taak kennelijk onbehoorlijk heeft vervuld en aannemelijk is dat dit een belangrijke oorzaak is van het faillissement. Nu is natuurlijk de vraag: wanneer vervul je je taak als bestuurder of als bestuur onbehoorlijk? Wat kan jouw bestuur nu al inregelen om dit risico zo veel mogelijk uit te sluiten?

Cyql, Verenigingen

Nieuwe functionaliteiten voor Cyql app na update

In september 2021 lanceerde de NTFU de Cycl app. Met de Cyql app kunnen clubs eenvoudig gezamenlijke ritten plannen en met elkaar delen. Via Cyql vind je praktische informatie over een rit op een centrale en overzichtelijke plek. Naast de vele positieve geluiden vanuit de verenigingen, is er ook goed geluisterd naar de feedback van de clubs. In de afgelopen maanden is er dan ook hard gewerkt aan een aantal updates die de app nog completer moeten maken.

Verenigingen

Goed voorbeeld: succesvolle eerste editie Start2Bike Kidz in Zwolle

MTB Zwolle bestaat nog maar een paar jaar, maar timmert flink aan de weg. Met ruim 100 leden én een succesvolle Start2Bike Kidz-editie achter de rug barst de club van de energie. “Als kinderen enthousiast zijn, worden ouders dit ook."