Zo gravelbiket Nederland: genieten van de natuur belangrijkste motivatie

maandag 28 september 2026

De Nederlandse gravelbiker blijkt een stuk minder avontuurlijk en wedstrijdgericht dan wordt gedacht. Uit het Grote Gravelonderzoek van de NTFU blijkt dat de meeste gravelrijders vooral voor de natuurbeleving op de fiets stappen, weinig interesse hebben in wedstrijden en meestal bestaande routes volgen.

Met 1.431 ingevulde enquêtes geeft het Grote Gravelonderzoek inzicht in wie de Nederlandse gravelbiker is, hoe hij of zij routes vindt, de natuur beleeft en naar toegankelijkheid van paden kijkt. 
 

Natuurbeleving wint het van snelheid

Wie denkt dat gravelbiken vooral draait om wattages, snelheid en prestaties, krijgt met dit onderzoek een ander beeld voorgeschoteld.
Voor de meeste respondenten is genieten van natuur en landschap de belangrijkste reden om te gravelbiken. Maar liefst 99 procent noemt natuurbeleving als belangrijke motivatie, tegenover 7 procent die vooral fietst voor snelheid of prestatie.

Dat verklaart mogelijk ook waarom meerdaagse ritten, gravelweekenden en het ontdekken van nieuwe gebieden zo populair zijn. De helft van de gravelbikers trekt er graag twee of meer dagen op uit.

Gelderland is dé gravelprovincie van Nederland. Bijna driekwart van de ondervraagde gravelbikers fietst graag op de Veluwe, in de Achterhoek of door het Rijk van Nijmegen.
 

Gravelbikers hebben begrip voor natuurregels

Vooral het midden en zuiden van het land bieden voldoende gravelmogelijkheden. Toch zijn gravelbikers zich ervan bewust dat ze met aandacht door bos, heide en weilanden moeten fietsen. Maar liefst 81 procent vindt het logisch dat gravelroutes kwetsbare natuur vermijden.

Daarnaast accepteert 92 procent dat er niet over elk pad gefietst mag worden. Zeker als ze kunnen uitwijken naar een ander aantrekkelijk pad. 
 

Meeste gravelbikers rijden gewoon een route van iemand anders

Dat begrip voor natuurregels betekent niet automatisch dat fietsers altijd weten welke paden wel en niet toegankelijk zijn. Uit het onderzoek blijkt dat de meeste routes worden gedownload via een routeplatform, maar ook een groot deel (61 procent) maakt eigen routes.

Volgens de NTFU onderstreept dat het belang van goede route-informatie en kwalitatieve routes.

“De meeste gravelbikers willen helemaal niet dwars door kwetsbare natuur rijden of op paden waar dat eigenlijk niet mag. Goede informatie in route-apps is daarom misschien belangrijker dan een extra verbodsbord in het bos”, zegt Marina van Dijk, belangenbehartiger bij de NTFU.

De bond werkt eraan om informatie over de toegankelijkheid van paden toe te voegen aan OpenStreetMap. “Het wordt dan een stuk makkelijker om routes over toegestane paden te plannen”, aldus Marina.
 

Weinig gedoe op de route

Hoewel er regelmatig wordt gediscussieerd over drukte in natuurgebieden, vallen de ervaringen van gravelbikers met andere recreanten opvallend positief uit.

Zo geeft 72 procent aan zelden of nooit conflicten te ervaren met wandelaars, ruiters of andere gebruikers van het buitengebied. Als er wel irritaties zijn, hebben die meestal te maken met drukte, smalle paden of snelheidsverschillen.
 

Gravelbiken is vooral recreatief

Misschien wel de meest opvallende uitkomst: gravelbiken in Nederland is vooral een recreatieve discipline. Maar liefst 80 procent van de respondenten heeft interesse in recreatieve evenementen. Slechts 9 procent wil wedstrijden rijden.

Volgens de NTFU bevestigt het Grote Gravelonderzoek dat gravelbiken voor veel fietsers draait om natuurbeleving, sociale contacten en het ontdekken van nieuwe routes.

De resultaten zijn volgens de bond daarom goed te gebruiken door terreinbeheerders, routeontwikkelaars en overheden die zich bezighouden met recreatie en natuurbeheer.

Download het Grote Gravelonderzoek 2026

*
*

Misschien ook interessant...

Kennis & onderzoek, Veiligheid

Waarom vallen wielersporters? 2.500 valpartijen geanalyseerd

Onderzoek onder ruim 2.200 wielersporters laat zien dat valpartijen vooral ontstaan in pelotons en tijdens wedstrijden. De analyse van 2.500 wielerongevallen geeft inzicht in oorzaken, verschillen tussen fietsers en de vaak forse (en soms blijvende) gevolgen.

Kennis & onderzoek

Het eerste gravelbike-onderzoek: de resultaten

De NTFU vroeg 700 gravelbikers het (houthakkers)hemd van het lijf. Lezers van Fietssport, Velozine en Fiets vertelden wat voor type gravelbiker ze zijn, wat zij zo leuk vinden aan gravelbiken en welke fietsen en merken ze rijden.

Kennis & onderzoek

Het Grote NTFU Gravelonderzoek

Gravel is 'here to stay', maar hoe beleven Nederlandse gravelbikers hun sport? Van routekeuze tot favoriete ondergrond en evenementen: met het grote NTFU Gravelonderzoek hopen we daar meer duidelijkheid over te krijgen.

Kennis & onderzoek

Minder overlast voor recreanten en natuur door mountainbikeroutes

Mountainbiken is populair: het aantal beoefenaars steeg de afgelopen jaren naar 480.000. Ook het aantal nieuwe MTB-routes nam in die periode toe. Dat is maar goed ook, want aantrekkelijke routes voorkomen overlast.   

Kennis & onderzoek

Nederland fietst massaal: wielersport groeit naar ruim 1,5 miljoen fietsers

De wielersport in Nederland beleeft een ongekende groei. Uit de nieuwe Wielersportmonitor 2026 blijkt dat het aantal wielrenners, mountainbikers en gravelbikers is gestegen naar meer dan 1,5 miljoen.

Kennis & onderzoek, Veiligheid

NTFU, KNWU en VeiligheidNL bundelen krachten om fietsongevallen te voorkomen

Wielrennen, mountainbiken of gravelbiken is gezond. Maar de ongevallencijfers laten ook een keerzijde zien. Als het misgaat, is het letsel vaak ernstig. De NTFU, KNWU en het kenniscentrum letselpreventie VeiligheidNL gaan daarom samenwerken om fietsongevallen te voorkomen.

Kennis & onderzoek, Veiligheid

NTFU en VeiligheidNL starten onderzoek hoe de wielersport veiliger kan

De NTFU start met VeiligheidNL een onderzoek naar hoe de wielersport veiliger kan. Wielersporters die de afgelopen drie jaar gevallen zijn, kunnen in een vragenlijst laten weten hoe, waar en wanneer ze gevallen zijn en welk letsel ze hebben opgelopen. De inzichten helpen om gerichter de sport veiliger te maken.

Gedrag, Imago, Kennis & onderzoek

NTFU laat het imago van mountainbiken onderzoeken

De NTFU laat dit jaar voor het eerst een imago-onderzoek uitvoeren in samenwerking met onderzoeksbureau Motivaction. Duizend niet-mountainbikers geven hun mening over de mountainbikesport. NTFU maakt binnenkort de resultaten bekend.

Kennis & onderzoek

Populariteit wielersport groeit, met name onder jonge vrouwen

Het aantal wielersporters in Nederland is toegenomen tot meer dan 900.000. Steeds meer mensen wielrennen, mountainbiken of gravelbiken, blijkt uit onderzoek van wielersportbond NTFU in samenwerking met Ipsos. Wat opvalt is dat de helft van de vrouwen in de wielersport jonger dan 35 jaar is. Bij de mannen is dit 23 procent.

Gedrag, Kennis & onderzoek, NTFU

Hoe kijkt Nederland naar mountainbiken: de resultaten van het imago-onderzoek

De resultaten uit het imago-onderzoek dat Motivaction in opdracht van de NTFU liet doen, laten een gemengd beeld zien. Mountainbikers zijn sportief en avontuurlijk, maar ze zijn ook gevaarlijk en zorgen voor overlast.